woensdag 22 september 2010

De Falangisten van de Zwarte Orde - Pierre Christin en Enki Bilal

In de turnles vroeger speelden we iets wat 'Reisje rond de wereld' werd genoemd. Het was het favoriete spel van iedereen: je moest een parcours van matten, bokken en klimrekken afleggen zonder met je voeten de grond te raken. Veel matige verhalen, genre Robert Ludlum, genereren de illusie van opwinding deels uit reisjes rond de wereld. De held bestrijdt het kwaad en reist daartoe de halve planeet af, waarbij het verhaal lekker profiteert van de couleur locale en romantische trekpleisters.

Typisch is dat de manier waarop andere landen in beelden komen nooit het Assimil-niveau overstijgt. Denk aan alle Amerikaanse films met hotelkamers te Parijs die allemaal uitkijken op de Eiffeltoren. Denk aan hoe de grote Spielberg in Munich een impressie van Holland gaf: fietsen, bootjes, windmolens.

Ook in De Falangisten van de Zwarte Orde verlegt het strijdtoneel zich een paar keer. In Barcelona blaast een groepje vrijbuiters verzamelen in de schaduw van de Sagrada Familia. In Rome is het Forum Romanum plaats van gebeuren. Amsterdam lijkt helemaal ingenomen door hippies; een 'Rembrandt Bar' komt opzichtig in beeld.

Het verhaal? In volle winter richt een fascistische organisatie met wortels in de Spaanse burgeroorlog een slachtpartij aan in het dorpje Nieves, in de provincie Aragon. De aanslag wordt opgeëist door een groep die zich de 'Falangisten van de Zwarte Orde' noemt. Via strafoperaties willen de falangisten de oude Christelijke waarden verdedigen — voor het gemak het zesde gebod aan de bebloede laarzen lappend. Alle 72 inwoners worden met pistoolmitrailleurs om het leven gebracht.

Een Britse journalist, een linkse veteraan uit de burgeroorlog, krijgt er lucht van — hij pikt het bericht op in Fleet Street — en is uit op wraak. Hij slaagt er in negen leden van de toenmalige Vijftiende Internationale Brigade opnieuw rond zich te verzamelen. Een extremist van de oude stempel is hij; geweld moet met geweld bestreden worden.

Het ronselen alleen al neemt een paar bladzijden in. Eens de bende van oudstrijders compleet is, maakt ze een infantiel-encyclopedisch indruk: een Deense diplomaat, een oude Franse legerofficier, een Baskische priester, een Amerikaanse vakbondsbons, een Italiaanse rechter, iemand van de Israëlische inlichtingendienst, een Duitse professor filosofie te Heidelberg (!), een Tsjechische communist en een Poolse jeugdboekenschrijfster.

De achtergrond van de paramilitaire tegenstanders is interessanter, omdat die de lezer dwingt zich nader te informeren. Ik althans, was niet vertrouwd met de OAS (Organisation de l'Armée Secrète, in het naoorlogse Europa de grootste en meest gewelddadige geheime rechts-extremistische terreurorganisatie, actief in Frankrijk en Algerije, gericht tegen de onafhankelijkheid van Algerije), het Legioen Condor (een militaire eenheid van vrijwilligers uit nazi-Duitsland om de Spaanse nationalisten van Franco militaire hulp te bieden), de Blauwe Divisie (División Azul, een Spaanse eenheid van vrijwilligers die aan de Duitse zijde diende tijdens de Tweede Wereldoorlog, voornamelijk aan het oostfront) en de Guerilleros van Christus Koning (een groep gewelddadige neofascisten die in Spanje actief was na de dood van Franco).

Enki Bilal is een tekenaar van Bosnisch-Tsjechische afkomst die woont en werkt in Frankrijk. Scenarist Pierre Christin studeerde aan de Sorbonne, werd hoogleraar aan de universiteit van Utah en legt zich ook toe op science fiction. Beide waren in de jaren zestig en zeventig verbonden aan Goscinny's magazine Pilote. In 1975 begonnen ze samen te werken aan een serie op zichzelf staande stripalbums getiteld Er was eens een voorbijganger. Wie of wat die voorbijganger is, en wat de serie toch tot een eenheid smeedt, is me momenteel niet duidelijk.

In De Falangisten van de Zwarte Orde halen de tekeningen het van het verhaal, zoveel is duidelijk. Bilal tekent heerlijke karakterkoppen, met doorgroefde voorhoofden, gerimpelde handen en dikke nekplooien. Gezien het grote aantal samenwerkende helden zijn vele plaatjes noodgedwongen groepsfoto's, waardoor Bilal telkens nieuwe configuraties moet verzinnen om het boeiend te houden. Het is prettig naar zijn oplossingen te kijken.

Het enige frisse aan het verhaal zijn de idealistische oudjes, van wie vooral de onhebbelijkheden goed getroffen zijn door Christin. Eigenlijk vervelen ze zich te pletter in de brave burgermaatschappij, zodat ze maar wat graag de gewapende strijd opzoeken ("Het is lang geleden dat ik zo het gevoel had dat het leven nog zin heeft"). Maar dan komen de ouderdomskwaaltjes naar boven, worden enkele medestanders afgeknald, en raken ze het oneens over de te volgen strategie ("Beheers je, kameraden!"). Om dat laatste moest ik lachen.

Pierre Christin en Enki Bilal, De Falangisten van de Zwarte Orde
84 p.
Uitgeverij Big Balloon, ?

Oorspr. Les Phalanges de l'Ordre Noir (1979, gewijz. dr. 1991)
Vertaald door ?


Illustratie Enki Bilal [klik om te vergroten]

____

Geen opmerkingen:

Related Posts with Thumbnails