Inglourious Basterds

Gisteren met vrienden naar Inglourious Basterds. Me zelden zo geamuseerd in een bioscoopzaal. Een van de zeldzame films die geen moment verveelt.

Mijn eerste Tarantino, moet ik toegeven. Daarom was het goed dat ik geflankeerd werd door twee rabiate fans. Aan de hand van hun gegniffel in double surround kon ik wegwijs raken in de volstrekt unieke filmtaal van Tarantino. Het had hetzelfde effect als de laseraanwijzer. In een mum van tijd leerde ik waarop te letten en wat te verhopen.

Tarantino maakt het zeer onwaarschijnlijke (hier: een sterk staaltje joodse wishful thinking) plausibel met louter filmische middelen: een pervers talent. De fotografie klopt als een bus, de timing van Tarantino is perfect, de montage dodelijk efficiënt. En wat een casting, ook: de mij onbekende Oostenrijke acteur Christopher Waltz is weergaloos.

Was Braudel een filmcriticus geweest dan had hij Inglourious Basterds geprezen op evenementieel (nazi's met een glas melk voor de neus, nazi's met speelkaarten tegen hun voorhoofd geplakt), conjunctureel (de scène in het café, een kwartier (!) suspense in crescendo) en structureel (Tarantino's briljante vondst om het verhaal te laten pivoteren rond een nazipropagandafilm) vlak.

Dat laatste geeft Tarantino ruim baan om te spelen met cinematografische stijlcitaten. Het bijzondere (want er zijn meer filmmakers die postmoderne geintjes uithalen) is dat hij er ook in slaagt de tegenstrijdige sentimenten die erbij horen los te weken bij de kijker. En, wat een klein mirakel is: in hetzelfde tempo dat de montage oplegt. Inglourious Basterds is een emotionele rollercoaster. Je wacht nerveus af terwijl de spanning zich opbouwt, en zit onderwijl toch te lachen met de dialogen. Je walgt van het gratuite geweld, en tegelijk geniet je van de esthetisering ervan.

Eens we de zaal uit zijn, kan het napraten beginnen. Dezelfde superlatieven als hierboven vliegen in het rond. Favoriete scènes worden samengevat, becommentarieerd, nagespeeld. De facto sommen we álle scènes van de film op -- laat dat een indicatie zijn van Tarantino's talent.

Nu heeft bioscoopbezoek zijn eigen dynamiek. Thuis, de morning after, begin ik dieper na te denken over wat ik gisteren heb gezien. De verwondering blijft intact, op twee zaken na.

Het eerste bezwaar is inhoudelijk: de filmzaal in Inglourious Basterds is wel erg makkelijk hermetisch af te sluiten; Hitler wordt nagenoeg niet geëscorteerd. Het tweede bezwaar wordt aangehaald door Christopher Orr in zijn uitstekende bespreking: "If Tarantino hopes to reach his full potential as a filmmaker, someday he's going to have to find the nerve to work once again outside the quotation marks."

> http://www.imdb.com/title/tt0361748/

____