Franz Kafka, Bilder aus seinem Leben - Klaus Wagenbach

Op de middelbare school werd letterkunde onderwezen op een volkomen ontmenselijkte manier. Alsof schrijvers geen burgerleven hadden, en alleen maar geboren waren om meesterwerken te schrijven en in handboeken te belanden. Kafka lezen als tiener was in contact komen met een mastodont uit de prehistorie. Nu zie ik een mens, en voelt hij bijna aan als een tijdgenoot. Een besef dat moet rijpen met de jaren.

Dit boek had dat proces kunnen bespoedigen. Klaus Wagenbach stelde met Franz Kafka, Bilder aus seinem Leben een subliem fotodossier samen, uitgegeven in een nobel, vierkantig formaat, dat de leefwereld van de schrijver oproept in al zijn veelvormigheid. Ik heb er al heel wat tijd mee doorgebracht -- langzaam maar zeker komt Kafka los van het encyclopedische lemma, om daar nooit meer tot gereduceerd te kunnen worden.

Er staan vakantiekiekjes in, paginagrote diploma's, een handgeschreven cv, afbeeldingen van de sanatoria waar Kafka in zou belanden, straatbeelden van contemporain Praag (met synagogen, fabriekspanden en exquise feestgelegenheden), droedels van de schrijver, foto's van mensen uit zijn omgeving, noem maar op.

De huizen van Kafka kennen we nog van dat andere boekje. Je merkt ook dat Wagenbach voor Kafka's Praag deels de teksten uit dit boek heeft gerecycleerd.

Het boek sluit af met 'Stationen', een dubbelpagina met vooraanzichten van de schrijver. Kafka toont zich ineens veel kameleontischer dan die paar overbekende, icoonmatige fotos doen uitschijnen.


Kafka's derde boek, Die Verwandlung (De gedaanteverwisseling), geschreven in 1912, verschenen in 1915 als themanummer van het tijdschrift Der Jüngste Tag.




De schrijver en zijn zussen. Franz, 27 jaar oud; Elli (Gabriele), 21 jaar oud; [onder:] Valli (Valerie), 20 jaar oud; Ottla (Ottilie), 18 jaar oud.




Met verloofde Felice Bauer in Boedapest, juli 1917.




De laatste foto, 1923 of 1924.


> meer over fotografie op Achille

Klaus Wagenbach, Franz Kafka : Bilder aus seinem Leben
191 p.
Uitgeverij Verlag Klaus Wagenbach, 1983
____ fotokey