woensdag 28 november 2007

Tante Patent en de grote Sof - Annie M.G. Schmidt

O, schande. Dat noemt zich lezer, maar dat heeft nog nooit een boek van Annie M.G. Schmidt ingekeken.

Ja, waarom niet eigenlijk? Omdat ik als kind genoeg had aan Pipi Langkous, Pinkeltje en Lekturama’s Luistersprookjes. Annie M.G. Schmidt leek me wel een lieve oma, maar daar had ik er al twee van. In het echt. En hun leefwerelden interesseerden me al niet, laat staan...

Welaan dan, twintig jaar later: Tante Patent en de grote Sof, dat oorspronkelijk als stripverhaal verscheen in verschillende Hollandse provinciale dagbladen vanaf 1962. In 1988 verscheen het voor het eerst afzonderlijk met nieuwe illustraties in kleur van Fiep Westendorp.

De tekeningen zijn in deze uitgave zwart/wit gelaten en daar is niks mis mee. Westendorp en Schmidt lijken elkaar blindelings te vinden. Guitig, baldadig, met dikke contourlijnen.

Je kan wel zien dat dit een vervolgverhaal is geweest. De vinger leggen op de cliffhangers (voor het woord in het Nederlands in voege kwam) is niet zo moeilijk. Je ziet ook dat Annie op een mindere dag het verhaal een beetje heeft uitgesmeerd.

Een kniesoor die daar op let. Want ze schrijft het prachtigste Nederlands. Ongedwongen, eenvoudig, en toch inventief en kleurrijk. Elke zin is helder en welluidend, als een tik op een kristallen glas.

"Toen ze de stekker in het stopcontact stak, sprong de Batavier een meter in de lucht van schrik, want hij had nog nimmer een stofzuiger in werking gezien en het gezoem en gebrom bracht hem even buiten bezinning van angst."

Zo gebruikt Schmidt nauwelijks leenwoorden of woorden met een Engelse of Franse oorsprong. Niet dat daar iets verkeerds mee zou zijn, maar het is verfrissend je eigen taal eens te horen alsof ze helemaal af is en alles lijkt te kunnen uitdrukken waar mensen mee zitten.

"De grote Batavier gromde en steunde. Hij kon geen enkele dame meer verknoezen. Hij was beu van dames. En in plaats van mevrouw Vierus hoffelijk tegemoet te treden rukte hij de voordeur open en kwam met ontblote handen op haar af, zijn knots in de lucht."

Gek, tegelijk, om als Vlaming voortdurend woorden te lezen die je perfect begrijpt maar nooit zelf in de mond zou nemen. Al lezende doe je dat dan toch, die woorden articuleren, zij het mentaal, voor het inwendig oor.

Hoofdschakelaar, de hoorn op de haak leggen, snijbonen, overheidsbemoeiing, afkerig zijn van, zonderling, iemand instoppen.

De vertelling zelf steekt de draak met de uitwassen van het kleinburgerdom, maar is vooral heel erg leuk.

"Want hun mannen waren geen slaafse kantoorsuffers meer. Geen uitgedroogde bureaucraten en trage brievendicteerders, neen, het waren mannen. Kerels die met vissen, jagen en slaan hun dagen doorbrachten."

Bijzonder mooie uitgave ook, deze.

> lees een fragment uit dit boek op Prins van Denemarken

Annie M.G. Schmidt, Tante Patent en de grote Sof
104 p.
Uitgeverij Querido, 2002
Oorspr. (1962-)
Met illustraties van Fiep Westendorp

____

Geen opmerkingen:

Related Posts with Thumbnails